Een andere zomer
Over schrijven in de vakantie
Deze zomer was voor mij anders dan andere zomers. Al jaren schrijf ik in de vakantie gewoon door, maar doorgaans op een iets lager pitje. Ik schrijf columns voor de Volkskrant, en ik werk wat aan het boek waar ik op dat moment mee bezig ben. Niet op topsnelheid, maar juist rustig, op de momenten dat ik zin heb om te schrijven.
Maar dit jaar kwamen daar ook mijn columns voor de regionale kranten van het Mediahuis bij. En mijn non-fictieboek was in de afrondende fase.
Dit betekende mijn hele manuscript nogmaals doornemen, alle feiten opnieuw checken, vervolgens diep ademhalen en de ‘laatste versie’ insturen. De bureauredacteur van Spectrum liet de eerste drukproef maken en stuurde die door naar de corrector. De drukproef ging nog een paar keer tussen ons heen en weer: de laatste puntjes op de i werden gezet en (hopelijk!) de allerlaatste foutjes werden verbeterd.
Maar er waren nog meer beslissingen te nemen: het omslagontwerp kwam voorbij en ik kreeg de keuze uit een aantal stemmen voor de luisterboekversie.
Al met al vond ik het best pittig. In plaats van een beetje ‘voor de lol’ schrijven, creatief bezig zijn, moest ik nu beslissingen nemen waar mijn vakantiehoofd niet altijd naar stond.
En tegelijk is het natuurlijk geweldig dat alles nu echt (zo goed als) af is en het boek de komende week naar de drukker gaat!
Leuk, en - zoals altijd - doodeng.
Maar gelukkig heb ik ook lekker veel gelezen, gezwommen en genoten!
Wat heb jij deze zomer gedaan? Misschien heb je doorgeschreven, heel veel of alleen een beetje, een paar zinnen op een dag. Of je hebt je verhaal wekenlang niet aangeraakt en nu durf je het bestand bijna niet meer te openen.
Wees gerust: afstand van je schrijfwerk is geen verloren tijd. Je manuscript is er níét slechter van geworden. Het enige wat veranderd is, is jouw blik - en die is meestal frisser dan toen je vertrok.
Grote kans ook dat je iets hebt meegenomen. Een gesprek op een terras dat zo een dialoog in kan, een dorp waar een verhaal in zit, een vreemde vrouw op een veerboot. Neem nog even de tijd om dit op te schrijven, ook als je nog niet weet wat het moet worden. Het kan altijd nog van pas komen.
En dan de goede voornemens, want september is als een klein nieuwjaar. Een nieuw, fris begin. Maar pas op dat je goede voornemens niet te groot zijn: elke dag drie uur schrijven bijvoorbeeld, terwijl je ook een drukke baan hebt. Houd het klein. Zo klein misschien dat het bijna gênant voelt. Betekenisloos. Tien minuten per dag, wat schiet je daar nu mee op?
Heel veel, kan ik je vertellen!
Mocht je tijdens de vakantie even afstand hebben genomen van je schrijfwerk, en nu weer goede zin hebben, een tip: lees niet eerst je hele manuscript door ‘om er weer in te komen’. Dit kost een hoop tijd, maar veel erger nog: je gaat jezelf zitten beoordelen en als dit negatief uitpakt, heb je er meteen al geen zin meer in.
Lees dus alleen het laatste hoofdstuk, of zelfs alleen de laatste bladzijde, zodat je weet waar je gebleven was, en schrijf dan de eerstvolgende zin. Die mag krakkemikkig zijn, of buitengewoon slecht. Geen probleem; hij hoeft alleen maar de motor te starten.
Schrijfoefening
Zet een timer op tien minuten en schrijf één herinnering van deze zomer op. Een geur, een plek, iets wat iemand zei. Schrijf hierop door. Zonder er iets mee te willen - het gaat erom dat het er staat voordat het vervaagt.
Grote kans dat je ook na die tien minuten blijft zitten. En zo niet, dan heb je vandaag in elk geval geschreven.
Waarom klein beginnen zo goed werkt, schreef ik eerder hier: Waarom je beter elke dag een beetje kunt schrijven >
